حق برخورداری اطفال از وکیل مدافع در کشور ایران

حق برخورداری اطفال از وکیل مدافع در کشور ایران

در خصوص حق دسترسی به وکیل و حق اعتراض در مواد مختلف قانون از جمله مواد 185و186و69 آئین دادرسی کیفری مورد تأکید قرار گرفته است و بر طبق مصوبه مجمع ،69(ضمانت اجرای سلب حق گرفتن وکیل انفصال قاضی از خدمت می باشد.
شاکی و مدعی خصوصی می تواند شخصاً یا « طبق ماده 69قانون آیین دادرسی کیفری »…. توسط وکیل شکایت کند در کلیۀ امور جزایی طرفین دعوا می توانند وکیل « : ماده 185قانون مذکور اعلام می دارد یا وکلای مدافع خودرا انتخاب و معرفی نمایند…. در صورت تعدد وکیل حضور یکی از » وکلای هریک از طرفین برای تشکیل دادگاه و رسیدگی کافی است متهم می تواند از دادگاه تقاضا کند وکیلی برای او تعیین نماید « : ماده 186مقرر می کند چنانچه دادگاه تشخیص دهد متهم توانایی انتخاب وکیل را ندارد از بین وکلای حوزۀ قضایی »…. وکیلی برای متهم تعیین خواهد نمود یکی از ممیزات دادرسی کیفری اطفال نسبت به بزرگسالان الزام به حضور ولی یا سرپرست طفل و یا وکیل او می باشد. این الزام که در ماده 220 قانون آیین دادرسی کیفری به عنوان یکی از اصول حاکم بر دادرسی کیفری اطفال مورد توجه قانو نگذار قرار گرفته است، به علت عدم توانایی طفل در دفاع از خویشتن و در جهت جلوگیری از تضییع حقوق طفل می باشد. با توجه به فلسفه ماده مزبور، به نظر می رسد محدودیت هایی که درماده 128 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب، برای حضور وکیل در تحقیقات مقدماتی
بیان شده است شامل وکیل موضوع این ماده نمی شود. بنابراین وکیل طفل در امر تحقیق در هنگام رسیدگی به « : مداخله می نماید. ماده 220 قانون آیین دادرسی کیفری مقرر می دارد جرایم اطفال دادگاه مکلف است به ولی یا سرپرست قانونی طفل اعلام نماید در دادگاه شخصاً حضور یابد یا برای او وکیل تعیین کند. چنانچه ولی یا سرپرست قانونی اقدام به
تعیین وکیل ننماید و خود نیز حضور نیابد دادگاه برای طفل وکیل تسخیری تعیین خواهد کرد…. به کلیۀ جرایم اشخاص بالغ کمتر از 18 سال تمام نیز در دادگاه اطفال طبق مقررات متهم می تواند یک نفر وکیل همراه «: عمومی رسیدگی می شود. ماده 128 مقرر می دارد خودداشته باشد وکیل متهم می تواند بدون مداخله در امر تحقیق پس از خاتمۀ تحقیقات مطالبی را که برای کشف حقیقت و دفاع از متهم یا اجرای قوانن لازم بداند به قاضی اعلام .» نماید. اظهارات وکیل در صورت جلسه منعکس می شود قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار، حضور ولی یا سرپرست قانونی و یا وکیل را در  اتهامات از درجه جنایت ضروری می دانست و در غیر این صورت حضور آنان اختیاری بود.
چنان که از مفهوم ماده 9 قانون مزبور و منطوق ماده 11 آن فهمیده می شود: ماده 9 قانون دادگاه به کلیه جرایم اطفال با حضور دادستان و یا نماینده او به « : تشکیل دادگاه اطفال بزهکار طور سری رسیدگی می نماید. در دادگاه فقط اولیاء یا سرپرست طفل و وکیل مدافع و اشخاصی که نظر آنان در تحقیقات مقدماتی جلب شده و شهود و مطلعین و نماینده کانون .» اصلاح و تربیت که دادگاه حضور آنان را لازم بداند احضار خواهند شد هرگاه اتهام از درجه جنایت «: ماده 11 قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار مقرر می دارد باشد، دادگاه به سرپرست قانونی طفل اعلام می نماید که وکیلی برای او تعیین نموده و یا شخصاً برای دفاع در دادگاه حاضر شود. هرگاه سرپرست اقدام به تعیین وکیل ننماید و شخصاً نیز در دادگاه حاضر نشود، چنا نچه دادگاه مداخله وکیل را ضروری تشخیص دهد، وکیل تسخیری برای طفل تعیین خواهد نمود. در امور جنحه و خلاف فقط سرپرست می
.» تواند در دادگاه حاضر شده و از او دفاع نماید در جرایم اطفال ماده 226 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور در صورتی که مصلحت طفل اقتضاء نماید، رسیدگی در قسمتی از «: کیفری مقرر می دارد مراحل دادرسی در غیاب متهم انجام خواهد گرفت و در هرحال رأی دادگاه حضوری جلسات همواره با حضور ولی یا سرپرست قانونی و یا وکیل طفل .»  حسوب می شود تشکیل می شود . در نتیجه در مواردی هم که طفل بنا به مصلحت در جلسه رسیدگی حضور نداشته باشد، حضور ولی یا سرپرست قانونی و یا وکیل طفل الزامی است. به همین جهت رأی صادره از سوی دادگاه، در هر حال حضوری محسوب می شود و قابل واخواهی نمی باشد.
ماده 227 قانون مذکور نیز در رابطه با دعاوی خصوصی علیه اطفال همین ترتیب را مقرر دادگاه به دادخواست مدعی خصوصی برابر مقررات رسیدگی کرده و حکم مقتضی «: می دارد ». صادر می نماید. حضور طفل در دادگاه ضروری نیست دعاوی خصوصی علیه اطفال، به دلیل عدم اهلیت آنان باید به طرفیت ولی یا سرپرست قانونی آنها اقامه شود. در نتیجه حضور یا عدم حضور طفل با وجود حضور ولی یا سرپرست قانونی او تأثیری در غیابی بودن حکم ندارد و حضور ولی یا سرپرست قانونی
طفل و یا وکیل او در جلسات دادرسی کافی است.
در لایحۀ آیین دادرسی دادگاه اطفال و نوجوانان بحث الزامی بودن وکیل برای جرایم اطفال پیش بینی شده است. هم اکنون در دادگاه های اطفال همواره دو وکیل از صبح تا پایان وقت اداری در دادگاه حضور دارند که اگر پرونده ای در همان روز ارجاع و مطرح شود، وکیل در دادگاه باشد و به علت عدم حضور وکیل رسیدگی به پرونده به روز بعد موکول نشود. وکلای حاضر در دادگاه اطفال را کانون وکلای دادگستری با تمایل خودشان معرفی کرده است که اغلب به صورت تبرعی به امر دفاع از اطفال و نوجوانان می پردازند.
لایحۀ رسیدگی به جرایم کودکان و نوجوانان با استفاده از دو پیش نویس تهیه شده در معاونت حقوقی و پارلمانی وزارت دادگستری و اداره کل حقوقی و با الهام از قانون تشکیل دادگاه های اطفال بزهکار مصوب 1338 در سال 1381 پس از جلسات کارشناسی با حضور قضات مجرب دیوان عالی کشور و اساتید دانشگاه تهیه و تدوین شد، در تاریخ 1382/6/30به دولت تقدیم گردید و پس از بررسی در کمیسیون لوایح دولت، به مجلس ارسال شد و در حال حاضر کلیات آن مورد تصویب قرار گرفته است. این لایحه در راستای ترمیمی کردن عدالت کیفری در خصوص کودکان و نوجوانان گام هایی برداشته است که از آن جمله می
توان به حضور وکیل مدافع در اثنای دادرسی اطفال اشاره کرد:
در خصوص حضور وکیل مدافع در مرحلۀ تحقیقات مقدماتی رسیدگی به اتهامات علیه کودکان و نوجوانان علی رغم تأکید اسناد بین المللی، لایحۀ رسیدگی به جرایم کودکان و نوجوانان این موضوع را به سکوت برگزار نموده است و این در حالی است که یکی از چالش های فرا روی حقوق دفاعی متهم در مرحلۀ تحقیقات مقدماتی، نقش و میزان مداخلۀ وکیل در این مرحله است. ماده 128 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 و تبصرۀ ذیل آن از این منظر قابل انتقاد است. لایحه در ماده 15 در جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری استان می « : مقرر نموده است
باشد یا مجازات قانونی آن بیش از خمس دیۀ کامل یا سه سال یا بیش از سه سال حبس )خواه به تنهایی یا توأم با مجازات های دیگر( باشد. دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می کند که وکیل برای او تعیین کند. در صورت عدم تعیین دراین ماده سایر مقررات لایحه از » وکیل، دادگاه برای متهم وکیل تسخیری تعیین می نماید دادسرا و مرحلۀ تحقیقات مقدماتی نامی برده نشده است. ماده 31 لایحه عنوان می دارد:
رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان برطبق مقررات این قانون انجام می شود و در غیر « .». موارد مذکور در این قانون تابع مقررات عمومی آیین دادرسی است مشاوران دادگاه های «: باید اضافه نمود، ماده 7 لایحۀ مذکور الفوق مقرر نموده است
اطفال و نوجوانان از بین متخصصان علوم روانشناسی و تربیتی، مددکا ران اجتماعی و دانشگاهیان و فرهنگیان آشنا به مسائل روانشناسی و تربیتی کودکان و نوجوانان )اعم از شاغل و بازنشسته( انتخاب می شوند. مشاوران برای مدت دو سال توسط رئیس کل دادگستری به این سمت تعیین می شوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است. هرگاه متهم اناث .» باشد حضور یک مشاور زن در جلسات الزامی است تبصره ماده 5 لایحه مقرر نموده است که نظر مشاوران مشورتی است. علی رغم اهمیتی
که مشاوران در دادگاه اطفال و نوجوانان دارند در مواد لایحه به چگونگی کسب نظر مشاوران اشاره ای نشده است.
در خصوص وکالت در دادگاه اطفال و نوجوانان، ماده 24 لایحه در خصوص حضور وکیل مدافع در دادگاه اطفال و نوجوانان چنین مقرر نموده است؛ در جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری استان می باشد یا مجازات قانونی آن بیش از خمس دیۀ کامل یا سه سال یا بیش از سه سال حبس )خواه به تنهایی یا توأم با مجازات های دیگر( باشد.
دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می کند که وکیل برای او تعیین کند. در صورت عدم تعیین وکیل، دادگاه برای متهم وکیل تسخیری تعیین می نماید. در جرایمی که مجازات قانونی آن جزای نقدی یا شلاق ویا کمتر از سه سال حبس باشد، ولی یا سرپرست قانونی طفل می تواند برای دفاع از او در دادگاه حاضر شده و یا وکیل تعیین نماید.
در نهایت طبق قانون جدید آئین دادرسی کیفری مصوب 1392در جرایمی که سن مرتکبین آن ها کمتر از 18 سال تمام شمسی باشد، قانونگذار در مرحله اول، تشکیلات نیروی انتظامی را موظف کرده که پلیس ویژه اطفال و نوجوانان تشکیل دهند تا به صورت ویژه به جرایم آن ها رسیدگی شود و همینطور در دادسرا و دادگاه نیز این رویه پیش بینی شده است.
پلیس ویژه اطفال به لحاظ روحیه خاص اطفال و نوجوانان تشکیل می شود که آموزش می بینند با اطفال و نوجوانان چگونه برخورد کنند و قانونگذار به این مطلب مهم توجه داشته که اطفال و نوجوانان روحیه خاص و ویژه خود را دارند.
طبق قانون جدید آیین دادرسی کیفری در دادگاه های ویژه اطفال قضات باید 5 سال  سابقه داشته و متأهل و دارای فرزند باشند؛ همچنین چنانچه طفل جرم تعزیری درجه 1تا 6 انجام داده باشد حضور وکیل الزامی ست اما اگر اتهام انتسابی 7 یا 8 باشد دفاع از آن می تواند توسط ولی و یا سرپرست صورت گیرد.

انجام کلیه خدمات حقوقی توسط بهترین وکیل اصفهان  : 09134744185

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *